Gevuld glas wijn met druiven | Riesling

Riesling: een fruitige witte wijn met geschiedenis

De riesling is een witte wijn die veel zuren bevat en heerlijke fruit aroma’s heeft. De teelt van rieslingdruiven heeft een lange geschiedenis in Duitsland en de Elzas, een streek in het noordoosten van Frankrijk. Riesling heeft lange tijd een reputatie gehad als een zeer zoete wijn, maar er worden ook veel uitstekende droge en halfdroge rieslings geproduceerd.

De hoge zuurtegraad zorgt ervoor dat rieslings, met uitzondering van de meest zoete varianten, frisse dorstlessers zijn die goed samengaan met allerlei verschillende soorten voedsel.

Geschiedenis riesling

De rieslingdruif is waarschijnlijk tot stand gekomen uit kruisingen tussen druivensoorten die in de Middeleeuwen in Duitsland werden verbouwd en een wilde druivensoort.

Uit bronnen uit de vijftiende eeuw wordt duidelijk dat er toen al riesling werd gemaakt in Duitsland en de Elzas.

In de vroege negentiende eeuw werd riesling als een exclusieve wijn gezien waar veel geld voor werd neergeteld. Hoewel er in vergelijking met andere soorten wijn relatief weinig riesling wordt geproduceerd, wordt deze wijn algemeen geaccepteerd als een van de meest bekende en iconische witte wijnen. In recente jaren is de populariteit van riesling gegroeid.

Riesling wijngaard in Duitsland
Riesling wijngaard in Duitsland | Riesling
(foto: Wine Enthusiast Magazine)

Waar komt deze wijn vandaan?

Ongeveer 40 procent van alle rieslingdruiven wordt in Duitsland verbouwd. Bijna een kwart van het Duitse land dat in gebruik is voor de druiventeelt, wordt in beslag genomen door rieslingdruiven. Er worden veel rieslingdruiven verbouwd in de Duitse kwaliteitswijngebieden langs de rivier de Moezel en in de buurt van Wiesbaden.

Ook in Oostenrijk worden er mooie riesling wijnen geproduceerd, maar Oostenrijk is waarschijnlijk nog bekender van de Gruner Veltliner.

Sinds de negentiende eeuw worden er ook rieslingdruiven verbouwd in landen zoals de Verenigde Staten, Canada, Nieuw Zeeland en Australië. Vandaag de dag produceren de Verenigde Staten en Australië samen meer dan één vijfde van alle wijnen gebaseerd op de riesling druif wereldwijd.

In Nederland zijn er enkele wijngaarden waar ook verbouwd wordt met met de riesling druif.

Echt niet alleen maar zoete wijn

De rieslingdruif heeft een hoge zuurgraad. Hierdoor heeft de wijn die van deze druiven gemaakt wordt een zure en vaak frisse smaak. De meest typische varianten van riesling bevatten bovendien behoorlijk veel suikers, wat betekent dat zij als zoete witte wijnen worden bestempeld.

Je kunt echter ook flessen riesling kopen met een heerlijke droge smaak. Tijdens het productieproces van droge witte wijn worden meer van de suikers in de druiven omgezet tot alcohol, wat ervoor zorgt dat de drank minder zoet smaakt. 

Diverse soorten Riesling wijn uit Duitsland | Riesling
Diverse soorten Riesling wijn uit Duitsland (foto: Food &Wine Magazine)

Een breed spectrum van droog tot zoet

Wat ook jouw voorkeur is binnen het spectrum van droge tot zoete witte wijnen, je zult een riesling kunnen vinden die bij je past. De meeste rieslings uit de Elzas zijn behoorlijk droog, terwijl uit in Duitlsand zowel droge als zoete wijnen komen.

Hoewel een zoete riesling heel goed bij de maaltijd gedronken kan worden, is het verstandig om dan niet voor de meest zoete varianten te kiezen. Deze zeer zoete wijnen kun je beter gebruiken als aperitiefje of bewaren voor bij het dessert. Zoete rieslings staan bekend als uitstekende dessertwijnen.

Veelgebruikte terminologie

Omdat veel rieslings uit Duitsland komen, kun je nogal wat Duitse termen tegenkomen wanneer je op zoek gaat naar jouw favoriet. Voor Nederlanders is het niet zo moeilijk om te raden dat een ‘trocken’ riesling een droge wijn is. ‘Halbtrocken’ wijn is halfdroog; de smaak van de wijn ligt dus tussen droog en zoet in.

Er zijn ook allerlei termen die gebruikt worden om de kwaliteit van een wijn uit te drukken. Bij ‘Qualitätswein’ en ‘Prädikatswein’ zijn alle druiven afkomstig uit één kwaliteitswijngebied, dat op de fles vermeld wordt. 

De teelt van rieslingdruiven

De beste riesling wordt gemaakt van druivenstokken die zijn gesnoeid zodat ze minder druiven maken. Dit zorgt ervoor dat de smaak wordt geconcentreerd in een kleinere hoeveelheid druiven. Omdat veel rieslingdruiven in een kouder klimaat groeien, hebben zij lang de tijd nodig om te rijpen.

Riesling-druiven op wijnstokken
Riesling-druiven op wijnstokken

Deze druif is kwetsbaar, wat betekent dat men er voorzichtig mee om moet springen tijdens de oogst. Als het vel van een druif tijdens het oogsten wordt beschadigd, komen er namelijk looizuren vrij die de wijn bitter maken.

Vroeg of laat geoogst

Wanneer de oogst begint van rieslingdruiven begint, hangt af van het soort wijn dat de producent wil maken. Riesling die gemaakt is van vroeger geoogste druiven heeft een lichte smaak, terwijl wijn van later geoogste druiven een intenser karakter heeft.

Op het etiket van Prädikatswein kun je wijnen van vroeg geoogste druiven herkennen aan het woord ‘Kabinett’ en wijnen van later geoogste druiven aan de woorden ‘Spätlese’ of ‘Auslese’.

Er worden daarnaast exclusieve rieslings gemaakt met zoete smaak van druiven die hun vocht zijn verloren door blootstelling aan vorst of doordat ze aangetast zijn door nobelrot, een speciale schimmel.

Zo wordt riesling gemaakt

Noord-Europa met koel klimaat speelt een belangrijke rol in de karakteristieke smaak van riesling, omdat dit ervoor zorgt dat de druiven langzaam rijpen. Koele temperaturen zijn bovendien vaak belangrijk tijdens het productieproces van deze wijn.

De geoogste druiven worden koud opgeslagen om hun smaak te behouden. Ook nadat ze zijn geperst, wordt de temperatuur van het sap weer naar beneden gebracht.

Het oogsten van de druiven in het Noord-Duitsland | Riesling
Het oogsten van de druiven in het Noord-Duitsland (Foto: Sjakes)

Voordat het druivensap wijn is, moet het fermenteren. Dit gebeurt in roestvrijstalen vaten, waarin de temperatuur koeler dan 18 °C wordt gehouden.

Jarenlang gerijpt

Veel witte wijnen zijn niet geschikt om lang te bewaren te worden en smaken het beste wanneer ze jong zijn. Dit geldt echter niet voor sommige varianten van de riesling.

Zowel de zuren als de suikers in riesling hebben een conserverende werking, waardoor de wijn goed houdbaar is.

Een gerijpte riesling heeft een diepe goudgele kleur. Voor een droge riesling wordt vaak een rijpingsperiode van tussen de 5 en 15 jaar gebruikt, terwijl sommige zoete wijnen meer dan 30 jaar de tijd krijgen. In de winkel kun je dus kiezen tussen jonge en gerijpte rieslings.

Het smaakprofiel van de riesling

Hoewel het interessant kan zijn om te leren over de geschiedenis van een soort wijn, is het natuurlijk het allerbelangrijkste dat de smaak lekker is. Binnen het smaakprofiel van de riesling spelen zure smaken een belangrijke rol.

Onder wijnkenners staat riesling bekend als een wijnsoort waarbij de plek waar de druif groeit veel verschil maakt voor de smaak. Heb je geen ervaring met het aandachtig proeven van wijn?

Je kunt leren om verschillende smaken van elkaar te onderscheiden en benoemen door tijdens het proeven gebruik te maken van een ‘flavor wheel’ of smaakwiel waarop allerlei mogelijke smaken zijn weergegeven.

Proef de fruitige smaken in de wijn

Een glas riesling brengt associaties met fruit naar boven, maar dit kan veel verschillende dingen betekenen. Een riesling die in Duitsland is geproduceerd kan je bijvoorbeeld als eerste aan appels doen denken, terwijl wijn uit een iets warmer klimaat meer de smaak van perzik of juist limoen heeft.

Genieten van een glad Riesling bij de wijngaard | Riesling
Genieten van een glad Riesling bij de wijngaard (foto: Wijndeal)

In de mix van fruitsmaken die je in een riesling kunt proeven, zijn ook vaak de smaak van ananas en abrikozen terug te vinden. Neem er eens de tijd voor om met al je aandacht een glas van deze wijn te drinken en te ervaren welke vruchten je zelf kunt bespeuren.

Andere smaken in het smaakprofiel

Het smaakprofiel van een riesling bevat niet alleen maar fruitige accenten. Een zoete en gerijpte riesling heeft vaak een honingachtige en kruidige smaak. Daarnaast zijn er ook nog ‘minerale’ accenten aanwezig in het smaakprofiel van de riesling.

Liefhebbers proeven in de wijn een vleugje van leisteen, vuursteen of kwarts. Bij de productie en opslag van sommige wijnsoorten maakt men gebruik van vaten van nieuw eikenhout, omdat dit een volle smaak toevoegt aan de wijn.

Bij riesling wordt deze methode bijna nooit gebruikt, omdat de ronde smaak van het eikenhout geen goede combinatie zou vormen met de frisse smaak van deze wijn.

Een wijn die naar petroleum ruikt?

Als je voor het eerst aan een glas riesling ruikt, kan je schrikken van een geur die je nu niet direct associeert met een gezellig diner: petroleum.

Deze geur wordt veroorzaakt doordat er in de wijn een stofje zit dat bekendstaat als TDN. Deze stof ontstaat uit pigmenten die in de druiven aanwezig zijn.

Je zult de petroleumgeur veel vaker aantreffen een gerijpte riesling, maar deze kan ook voorkomen in jonge wijnen. Voor veel drinkers is het een kwestie van wennen; zij leren dit geuraccent na een tijdje te waarderen. 

Combineren met eten

Een glas wijn bij het diner

Een lekkere fles wijn uitzoeken is nog maar het halve werk. Door je wijn te combineren met een maaltijd die er goed bij past, zal je van zowel je wijntje als het eten extra kunnen genieten.

De meeste rieslings, met uitzondering van de echte dessertwijnen, zijn goed te combineren met allerlei verschillende soorten hoofdmaaltijden. Riesling wordt vaak gecombineerd met visgerechten en varkensvlees.

Riesling is goed te combineren met allerlei soorten maaltijden | Riesling
Riesling is goed te combineren met allerlei soorten maaltijden (foto: Always Ravenous)

Ben je op zoek naar inspiratie op het gebied van groenten? De suikers in een riesling zorgen ervoor dat deze wijn uitstekend samengaat met groenten die van zichzelf een zekere mate van zoetheid hebben, zoals paprika of wortel.

Pittige gerechten

Riesling is een wijn die goed zuur is en in veel gevallen ook nog eens behoorlijk wat suikers bevat. Dit betekent dat deze wijn goed op kan boksen tegen eten dat een intense smaak heeft. Je kunt een riesling bijvoorbeeld uitstekend combineren met pittig eten.

Eet je graag gerechten uit de Chinese of Thaise keuken, maar heb je regelmatig het gevoel gehad dat je glas wijn niet tot zijn recht komt bij zo’n maaltijd? Kies dan eens voor een riesling! 

Wanneer smaakt een riesling het best?

De wijnglazen die het meest geschikt zijn voor riesling zijn hoog en smal. Wanneer jij en je gasten de wijn uit zulke glazen drinken, kunnen jullie optimaal genieten van de frisse en zoete accenten van je riesling.

Net als andere witte wijnen, smaakt een riesling het lekkerst als je hem koud drinkt.

De meeste wijnkenners adviseren om deze wijn op een temperatuur tussen de 8 en de 10 °C te serveren, maar sommigen hebben de voorkeur voor een wat hogere of lagere temperatuur. Voor zoete rieslings ligt de ideale serveertemperatuur ietsje hoger dan voor droge varianten.

Riesling smaakt het beste koel geserveerd | Riesling
Riesling smaakt het beste koel geserveerd (foto: Vindulge)

Breng je wijn op de juiste temperatuur

Je kunt de wijn afkoelen in de koelkast in je keuken, maar als deze staat afgesteld op 6 °C zal je riesling te koud worden. Als je hem direct nadat hij uit de koelkast komt drinkt, kun je niet genieten van alle nuances van de smaak van de wijn.

Je kunt ervoor zorgen dat je fles riesling op de juiste temperatuur komt door hem een half uur voordat je de wijn gaat serveren uit de koelkast te halen.

Als je vaak wijn serveert, kun je er ook voor kiezen om speciaal wijnkoelkastje aan te schaffen, waarvan je de temperatuur precies instelt.

Hoe kun je een riesling lang bewaren?

Wil je zelf uitproberen hoe het is om een fles riesling thuis weg te leggen? Zoete rieslings van een hoge kwaliteit zijn het meest geschikt om jarenlang te bewaren.

Een donkere ruimte waar het tussen de 10 °C en de 12 °C is, is ideaal voor de opslag van wijn.

De kans is groot dat je niet de beschikking hebt over een kelder waar je je riesling onder deze perfecte omstandigheden kunt bewaren. In veel huizen is de slaapkamer de beste plaats voor de opslag van wijn, omdat het daar relatief koel is en de temperatuur er weinig schommelt.

Conclusie

Je hebt een hoop geleerd over de Riesling wijn en welke duitse wijngebieden er allemaal zijn. De riesling wijnen zijn gebaseerd op de witte druif en je weet dat het een duitse riesling is. Ook kun je de duitse wijnen nu combineren met bepaalde gerechten en weet je als geen ander hoe de riesling druif smaakt. Veel plezier met het drinken van de riesling wijn en laat ons weten hoe jij ‘m hebt gecombineerd.

Vergelijkbare berichten

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.