Wine bottle / Gruner Veltliner

Trots van Oostenrijk: de Grüner Veltliner

De Grüner Veltliner is een witte druivensoort die veel verbouwd wordt in Oostenrijkse wijngaarden. De druif levert een heerlijke frisse witte wijn op, die past bij vele gerechten.

Wijnen van deze druivensoort zijn mooi blank van kleur, met een groenige ondertoon. Dat verklaart meteen z’n naam!

Alles over de gruner veltliner lees je in dit blog

Wil jij meer weten over deze fijne druif? In dit blog vertellen we je alles wat je wilt weten over de Grüne. Zodat jij kan gaan genieten van een heerlijk Grüner Veltliner wijntje.

Een druif met geschiedenis

De Gruner Veltliner is de trots van wijnminnend Oostenrijk. Toch is dat nog niet zo heel lang het geval. De druivensoort bestaat al wel langer en wordt vanaf de negentiende eeuw genoemd. Echt populair wordt de druif vanaf halverwege de twintigste eeuw. Met als resultaat dat deze druif zich ontwikkelde tot dé druivensoort van Oostenrijk.

Fles Gruner Veltliner / Gruner Veltliner
Fles Grüner Veltliner (foto: I love Food & Wine)

Internationale potentie

Deze opmars was niet meer te stuiten toen begin eenentwintigste eeuw wijnen van de Grüner Veltlinerdruif op begonnen te vallen bij internationale proeverijen. Sindsdien zijn wijnen van de druivensoort niet meer weg te denken van de mondiale wijnkaart.

Deze druivensoort komt inmiddels voor in meer dan een derde van de Oostenrijkse wijngaarden. Op meer dan veertienduizend hectare Oostenrijkse wijngaard is deze druif terug te vinden!

Groeimogelijkheden

Deze witte druivensoort voelt zich prima thuis in de dalen van Niederösterreich. Dit is ook de regio waar de druif waarschijnlijk oorspronkelijk vandaan komt. Hier liggen bekende wijnbouwgebieden als onder andere Weinviertel, Wachau en Kamptal.

Naast Niederösterreich, wordt deze Grüner ook in de noordelijke delen van Burgenland en rond Wenen verbouwd.

Predicaatswijn

Oostenrijk kent het predicaat DAC (Districtus Austriae Controllatus), hét kenmerk dat je met een echt Oostenrijkse wijn te maken hebt. Elke wijn uit een wijndistrict kan aanspraak maken op dit predicaat, mits de wijn aan een aantal voorwaarden voldoet.

Eén daarvan is dat per regio wijn van één druivensoort in aanmerking komt voor een DAC-predicaat. Wijnen uit bijvoorbeeld het Weinviertel kunnen alleen het DAC-keurmerk krijgen als de wijn gemaakt is van de gruner veltliner druif.

Grüner Veltliner druif / Gruner Veltliner
Grüner Veltliner druif (foto: les vins personnalises)

Meer dan alleen Oostenrijks

Hoewel de Grüner Veltliner inmiddels bekend staat als typisch Oostenrijks, groeien deze druiven ook in andere (Oost-) Europese landen. Overzees is de druif te vinden in Californië, Australië en Nieuw-Zeeland. Maar in oppervlakte gerekend, spant Oostenrijk toch echt de kroon.

What’s in a name

Er bestaan talloze variaties op de naam Gruner Veltliner, zoals Weisser Veltliner. Maar er zijn ook diverse synoniemen die verwijzen naar dezelfde druivensoort. Voorbeelden hiervan zijn de Grüner Muskateller en de Zöld Muskotalynak.

In Oostenrijk heeft de druivensoort nog een tweede officiële naam: Weißgipfler.

Wat een druif!

De Grüner Veltliner is een natuurlijk ontstane kruising tussen de druivensoorten traminer en de St. Georgener. Hier is men achter gekomen door DNA-onderzoek.

Hoewel de naam anders doet vermoeden, is deze druif niet verwant met andere Veltliners als de Roter Veltliner.

De druiventros van de Veltliner Grün is lang, maar compact van vorm. De bladeren van deze druivensoort hebben diepe inkepingen en hebben een vijfhoekige vorm. De onderkant van de bladeren is redelijk behaard.

Het oogsten van Grüner Veltliner druiven / Gruner Veltliner
Het oogsten van Grüner Veltliner druiven (foto: Grapedistrict)

Groeikracht

De druivenplanten van de Gruner Veltliner groeien bij voorkeur op lössgronden of wat steenachtiger ondergrond, zoals leisteen. Het is een goede groeier, waarvan de druiven pas laat in het jaar rijp zijn. Deze druivenplant houdt niet van te grote droogte.

De wat vroeger geplukte druiven geven de bekende frisse en lichtzure smaak. Wijnbouwers die hun beste druiven lang laten afrijpen, weten dat het lichtzure karakter ondanks de rijping bewaard blijft. Een uniek kenmerk van deze druivensoort.

De smaak van deze witte druif

In het algemeen vallen wijnen van de gruner veltliner op door de fruitige en frisse tonen. De smaak kan variëren van peperig naar citrus- en zelfs honingachtig. Daarbij maakt het uit op welke ondergrond de druif geteeld werd.

Smaak beïnvloeding

Lössgronden leveren een levendige en krachtige wijn op. Een robuuste wijn komt van druiven geteeld op kleigronden. Groeide de druif op rotsachtige bodem? Dan krijgt de smaak van de druif een kruidige ondertoon.

Over het algemeen wordt de Oostenrijkse wijn gerijpt in roestvrijstalen vaten, maar de wijnboer kan er ook voor kiezen de wijn in wording te lageren op oude eikenhouten vaten.

Grüner Veltliner wijnvelden in Oostenrijk / Gruner Veltliner
Grüner Veltliner wijnvelden in Oostenrijk (foto: TheArticle)

Klimaatverandering

Klimaatverandering treft ons allemaal en heeft ook z’n invloed op de groei en smaak van de Grüner Veltliner. Door de warmte ontstaan er in de druif meer suikers, waardoor de smaak van de veltliner zoeter wordt. Daarmee zou het typisch zurige kenmerk van wijn van deze druivensoort verloren gaan. Dit is een ontwikkeling waar Oostenrijkse wijntelers nog volop mee worstelen.

Droog wijntje

De gruner veltliner druiven leveren over het algemeen droge wijnen op met een licht frisse smaak. Een klein sprankeltje kan voorkomen.

Niet alleen de grondsoort waarop de druiven groeiden, zorgt voor smaakvariatie, ook maakt het uit hoe lang de wijn gerijpt heeft. Een langere rijping betekent dat de wijn een meer complexe, vollere smaak krijgt. Het kruidige karakter wordt versterkt, zodat de wijn een peperachtige smaaknuance verkrijgt.

Perfecte begeleider van het diner

Veltliner Grün wijnen smaken heerlijk bij diverse gerechten. Natuurlijk worden ze van oudsher geschonken bij traditioneel Oostenrijks eten. Heerlijk, zo’n frisse wijn bij een wienerschnitzel. Maar een echte topwijn moet natuurlijk breder toepasbaar zijn.

En gelukkig is dat ook zo. De variaties van de Gruner Veltliner druif hebben ieder hun eigen smaaknuance. Zo passen wijnen die langer gerijpt hebben met hun volle, peperachtige smaak perfect bij kruidige Aziatische gerechten.

De jonge wijnen zijn met hun lichte smaak heerlijk bij wat zwaardere pasta’s als de carbonara. Maar komen ook goed tot hun recht bij wat bittere groentes zoals witlof. Deze witte wijn is ook perfect bij gerechten waarin asperges verwerkt zijn.

Een glas Grüner Veltliner smaakt heerlijk bij een Wiener Schnitzel / Gruner Veltliner
Een glas Grüner Veltliner smaakt heerlijk bij een Wiener Schnitzel
(foto: Wine Folly)

Lekker koel op z’n best

Passend bij een witte wijnsoort, wordt de gruner veltliner wijn het best geserveerd op een temperatuur van zo’n acht tot tien graden. Het karakter en aroma van de wijn komt op zo’n frisse temperatuur het meest tot zijn recht.

Bewaren van de wijn

De groene Veltliner levert over het algemeen frisse, licht zure wijnen op. Dit soort wijnen kan je gesloten maximaal een jaar bewaren. Daarna is het frisse eraf en blijft vooral het zure over! Dit komt omdat het gistingsproces door blijft gaan.

Heb je de fles wijn eenmaal aangebroken, dan geldt voor dit type witte wijn dat je de fles het beste in de koelkast bewaart. De kou zorgt ervoor dat de smaak nog een dag of drie optimaal blijft.

Geen probleem toch? Want met een beetje goed gezelschap is die fles zo leeg!

Tips voor een topwijn

Wil je wijn gaan kopen? Let dan even op deze tips!

Let op dat je een “recente” wijn koopt. Zoals hierboven beschreven, is de gruner veltliner wijn het beste als je ‘m jong drinkt. Afgezien natuurlijk van die varianten die juist langer gerijpt zijn. Het beste kan je, als je van plan bent een lekkere fles aan te schaffen, even kijken welke wijnen op dat moment getipt worden. Op het moment dat we dit blog schrijven, kies je voor een wijn van oogstjaar 2020, liever nog 2021.

Topkwaliteit wijn: Domäne Wachau / Gruner Veltliner
Topkwaliteit wijn: Domäne Wachau (foto: Winetoursm.com)

Overzicht van topwijnen

Volgens de bijbel van de wijnen, de Grote Hamersma, zijn dit een paar van de beste gruner veltliners. Per jaar kan de beoordeling wisselen, maar onderstaande wijngaarden leveren sowieso topkwaliteit:

  • Weingut Loimer met de Grüner Veltliner ‘Langenloiser’. Deze wijn is licht tropisch van smaak.
  • Weingut Bründelmayer. De ‘Kamptaler Terrassen’.Een heerlijke biologische wijn.
  • Domäne Wachau met de Grüner Veltliner: veel wijn voor je geld.
  • De Jurtschitsch Grüner Veltliner Ried ‘’Lamm’: een wijn in de categorie ‘extraordinaire’.

Wat wil je weten?

Is de Grüner Veltliner typisch Oostenrijks?

Hier is geen eenduidig antwoord mogelijk. Want deze druivensoort wordt op meerdere plekken ter wereld verbouwd, maar nergens zoveel als in Oostenrijk!

Waar smaken wijnen van de Weißgipfler naar?

Over het algemeen is het karakter van een Gruner veltliner fris, met een licht zuurtje, met kruidige en citrusachtige ondertonen.

Al trek in een wijntje?

We hebben je meegenomen op reis langs de Grüner Veltliner wijngaarden. Onderweg hebben we alle kenmerken van deze druif bekeken. Het proces van druif naar wijn is complex en levert jaarlijks wisselende nuances in de wijnen op. Met wat tips hebben we je op weg geholpen om zelf zo’n heerlijke fles Gruner Veltliner te bemachtigen.

Zomers, fris, fruitig en met verrassende twists in het aroma.

De Grüner Veltliner levert fantastische wijnen op. Heerlijk nippend aan een glas genieten van je omgeving en je gezelschap. “Santé”! Of beter nog, op z’n Oostenrijks: “Zum Wohl”!

Vergelijkbare berichten

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *